Page 141 - Cam nang tam ly khach DL - SDT

4.1.5. Các cơ chế tâm lý của ấn tượng ban đầu

C|c cơ chế t}m lý của ấn tượng ban đầu l{ sự hình th{nh
gắn với nhận thức của chủ thể; sự đồng nhất về t}m lý; x}y
dựng biểu tượng giữa chủ thể v{ kh|ch thể trong giao tiếp.
a) Qu| trình hình th{nh ấn tượng ban đầu thực chất l{ qu|
trình nhận thức, hiểu biết lẫn nhau trong giao tiếp x~ hội. Khi
gặp lần đầu, con người bao giờ cũng cố gắng phản |nh c|c đặc
điểm bên ngo{i của kh|ch thể bằng c|c gi|c quan, n~o bộ v{ hệ

thần kinh. Trên cơ sở c|c thông tin nhận được với c|c tri thức
v{ kinh nghiệm sẵn có, chủ thể tiến h{nh tư duy để ph}n tích,
đ|nh gi|, kh|i qu|t c|c thông tin nhận được. Qu| trình nhận
thức trên luôn gắn liền với việc tìm hiểu t}m trạng, nguyên
nh}n h{nh vi v{ c|ch ứng xử của kh|ch thể. Kết quả nghiên cứu
của A. A adalop cho thấy, nếu chủ thể ở trình độ cao, vốn sống,
kinh nghiệm phong phú thì ấn tượng ban đầu đối với kh|ch thể
giao tiếp thường trung thực, chính x|c hơn so với những người
có trình độ thấp hơn hoặc ít kinh nghiệm.

Tưởng tượng cũng đóng vai trò không kém phần quan
trọng trong qu| trình tri gi|c. C|c nh{ t}m lý học bằng thực
nghiệm đ~ chứng minh rằng, hình ảnh tưởng tượng càng phong
phú bao nhiêu thì ấn tượng về bản th}n v{ về người kh|c của
họ c{ng gi{u có bấy nhiêu. Để nhấn mạnh quan điểm n{y L.X.
Vugotxki đ~ khẳng định: “Nh}n c|ch được hình th{nh bằng
những gì m{ nó có được ở bản th}n v{ thông qua những gì mà
nó phơi b{y cho người kh|c”.

Qu| trình nhận thức của chủ thể luôn gắn liền với s|ch lược
h{nh vi v{ c|ch ứng xử của bản th}n đối với kh|ch thể. Ví dụ:

139